Nieuwe EU-verordening inzake afvaltransport en gevolgen voor afvalinzamelaars en afvaltransporteurs
Op 21 mei 2026 wordt de nieuwe Europese verordening inzake afvaltransporten (EU) 2024/1157 volledig van kracht. Deze verordening brengt fundamentele veranderingen met zich mee voor de manier waarop grensoverschrijdende afvaltransporten moeten worden gedocumenteerd en gecontroleerd. Een van de grootste veranderingen is de verplichte digitalisering van alle grensoverschrijdende afvaltransportprocedures via het nieuwe EU Digital Waste Shipment System (DIWASS).
Vanaf die datum moeten alle grensoverschrijdende transporten volgens bijlage VII digitaal worden aangemaakt, ingediend en bijgewerkt. Papier blijft optioneel, maar moet altijd exact overeenkomen met de digitale gegevens, die juridisch voorrang hebben.
Door deze wijziging in de regelgeving krijgen afvalinzamelaars en afvalvervoerders te maken met nieuwe verplichtingen met betrekking tot hun registratie, de voorbereiding van transporten en de communicatie van transportinformatie.
1. Wat verandert er?
1.1. Digitale bijlage VII voor alle grensoverschrijdende transporten van afvalstoffen op de groene lijst
Vanaf 21 mei 2026 moet elk transport op grond van bijlage VII – niet-gevaarlijke, niet-gemengde afvalstoffen voor nuttige toepassing binnen de EU of de OESO – vóór aanvang van het transport digitaal worden gemeld in DIWASS.
Het transport moet nog steeds de informatie van bijlage VII (digitaal of op papier) bij zich hebben, maar de digitale versie is leidend tijdens inspecties.
1.2. Strengere monitoring en controles
Controles zullen in toenemende mate steunen op centrale systeemgegevens, wat betekent dat inspecteurs controleren of de tijdens het transport getoonde informatie identiek is aan wat digitaal is ingediend. Elke discrepantie kan leiden tot handhavingsmaatregelen.
1.3. Afvalclassificatie en verontreinigingsregels worden strenger
Inspecteurs zullen controleren of het afval voldoende schoon is en correct is geclassificeerd om onder bijlage VII te vallen.
Als de verontreinigingsniveaus te hoog zijn, moet de zending in plaats daarvan de complexere kennisgevingsprocedure volgen.
2. Wat betekent dit voor afvalinzamelaars?
Afvalinzamelaars (inzamelaars) zijn vaak degenen die de zending (vak 1) in bijlage VII regelen. Onder de nieuwe regels nemen hun verantwoordelijkheden toe:
2.1. Digitale verantwoordelijkheid voor correcte transportgegevens
Inzamelaars moeten zorgen voor:
- Nauwkeurige contactgegevens van de afzender en de ontvanger
- Correcte afvalbeschrijving en afvalcodes
- Correcte hoeveelheden en data
- Correcte gegevens van de vervoerder
- Contractuele documentatie (contracten tussen producent en ontvanger)
- (Al deze velden zijn verplicht volgens de structuur van bijlage VII.)
Als inzamelaars onvolledige of onjuiste gegevens invoeren, kunnen de autoriteiten het transport ongeldig verklaren. Herhaaldelijk indienen van gegevens van slechte kwaliteit kan leiden tot strengere handhaving of nieuwe kennisgevingen.
2.2. Verantwoordelijkheid voor de kwaliteit en verontreiniging van afval
Inspecteurs kunnen eisen dat de overbrenging de kennisgevingsprocedure volgt als het afval te verontreinigd lijkt, zelfs als het is aangegeven in bijlage VII.
Inzamelaars moeten daarom:
- De kwaliteit van de voorsortering controleren
- De verontreiniging laag houden
- Duidelijke documentatie verstrekken over de herkomst en samenstelling van het afval
2.3. Contracten moeten correct zijn en ondertekend
Voordat het transport begint, is een juridisch bindend contract tussen de verzender en de terugwinningsinstallatie vereist. Als de terugwinningsinstallatie verschilt van de ontvanger, moeten beide partijen ondertekenen.
3. Wat betekent dit voor afvalvervoerders?
Vervoerders hebben nieuwe digitale verplichtingen, waaronder:
3.1. Verplichte identificatie van vervoerders in DIWASS
Vervoerders moeten geregistreerd en correct geïdentificeerd zijn, met inbegrip van:
- Operator-ID
- Contactpersoon
- Telefoonnummer en e-mailadres
- Vervoermiddel
- Voertuig- of containeridentificatie
- (Deze gegevens zijn verplicht in bijlage VII en de bijbehorende DIWASS-mapping.)
3.2. Ondertekening van de bewakingsketen
Elke vervoerder moet de overdracht van afval digitaal bevestigen (vak 5).
Meerdere vervoerders (1e, 2e, 3e…) moeten elk hun deel registreren. Deze digitale bevestigingen worden geregistreerd in DIWASS.
3.3. Digitale beschikbaarheid tijdens het transport
Hoewel een papieren kopie het transport kan vergezellen, bevat DIWASS het officiële dossier.
Inspecteurs kunnen de zending achteraf controleren, zelfs als er tijdens de wegcontrole geen internetverbinding beschikbaar was.
3.4. Geldige registratieverplichtingen
Vervoerders moeten voldoen aan:
- OVAM-registratie voor Vlaams grondgebied
- Erkennings-/registratieverplichtingen in Brussel/Wallonië/EER (zoals beschreven in de OVAM-richtlijnen).
4. Verwachte impact op de dagelijkse activiteiten
Voor afvalinzamelaars
- Meer voorbereiding van gegevens voorafgaand aan het transport
- Vereiste om digitale nauwkeurigheid te handhaven
- Meer administratief werk, maar minder geschillen achteraf
- Grotere inspectiezekerheid omdat DIWASS alle gegevens bevat
Voor afvalvervoerders
- Noodzaak om volledige en nauwkeurige operatorprofielen bij te houden
- Verantwoordelijkheid om tijdige digitale “overdrachtsbevestigingen” uit te voeren
- Meer voorspelbare inspecties en minder papierwerk
- Verplichting om ervoor te zorgen dat de digitale en bijbehorende documenten overeenkomen
5. Waarom onze software moet worden geïntegreerd met DIWASS
Omdat DIWASS vanaf mei 2026 de enige wettelijke referentie wordt voor grensoverschrijdende afvaltransporten, moet onze software:
- Bijlage VII-documenten digitaal aanmaken
- Deze indienen bij DIWASS
- Profielen van exploitanten/inzamelaars/vervoerders bijhouden
- Een conforme digitale workflow voor de hele keten bieden
- Inspecteurs ondersteunen door exacte digitale kopieën voor transport te genereren
Deze integratie zorgt ervoor dat onze klanten conform blijven, boetes of geblokkeerde zendingen vermijden en handmatig administratief werk verminderen.